بازار کار بیوانفورماتیک در ایران: بررسی وضعیت فعلی و چشم انداز آینده

سلام به همه ی شما همراهان همیشگی زیست فایل و علاقه مندان به حوزه­ ی پژوهشی  بیوانفورماتیک

توی این مقاله قصد دارم با استفاده از تجارب شخصی خودم، شواهد و داده های موجود و داده های استخراج شده از پژوهش میدانی انجام شده در تیم زیست فایل پاسخ این سوالات مهم رو با هم بررسی کنیم “آیا اگه بیوانفورماتیک یاد بگیرم شانسم برای کار و درآمد بیشتر میشه؟ آیا شانسم برای گرفتن بورسیه های تحصیلی افزایش پیدا میکنه؟ بازار کار بیوانفورماتیک در ایران چطوریه؟ و …”

پاسخ این سوال رو اینطور شروع می­کنم که آیا شما دانشجوی رشته ­ی بیوانفورماتیک هستید؟ و یا اینکه صرفا پژوهشگر این حوزه هستید و رشته ی اصلی شما یه گرایش دیگه س. مثلا رشتتون بیوتکنولوژی یا حتی ریاضی هست ولی بشدت علاقه مند به بیوانفورماتیک هستید.

سعی میکنم خیلی رک و بدون امید دادن واهی و با توجه به حقایق موجود به پاسخ سوالمون برسیم. پس لازمه که در چند جمله رک و پوست کنده وضعیت فعلی رو ترسیم کنیم و بعد به شرح اون بپردازیم.

راستش وضعیت اشتغال فارغ التحصیلان بیوانفورماتیک اصلا خوب نیست. بازار کار مشخصی برای این رشته در حال حاضر وجود نداره یعنی مثلا توی استخدامی ها یا تقاضای شغلی ۵ سال اخیر (غیر از هیئت علمی) جایی ندیدیم که متخصص بیوانفورماتیک بخوان(یعنی بازار کار بیوانفورماتیک خرابه). توی پژوهشکده های مرتبط با علوم زیستی و دارویی تقاضای شفافی برای متخصصان این حوزه وجود نداره . ببخشید میدونم که الان میگی خب پس همه ول معطلیم ….

اما وضعیت فعلی کل دنیا رو اگه در نظر بگیرم چیز دیگه ایه . توی یه جمله بگم که “اگه دنبال پول و درآمدی بیوانفورماتیک یاد بگیر”. میدونی چرا؟ چون یکی از بیشترین تقاضای شغلی در دنیا بویژه اروپای غربی مربوط به بیوانفورماتیکه. تقریبا همه شرکت های داروسازی مطرح تیم مشخص و حرفه ای طراحی دارو دارن. تقریبا همه پژوهشکده های فعال در حوزه ی محیط زیست گروه اختصاصی زیست شناسی محاسباتی دارن. همه دپارتمان های زیست شناسی الان یا گروه بیوانفورماتیک راه اندازی کردن یا در حال توسعه تیمشون هستن و مورد بعدی اینکه نرم افزار ها و پکیج های زیست شناسی محاسباتی یکی از پرسود ترین زمینه های علمی هستن و جالب اینکه حتی تو کشور هایی که کپی رایت رعایت نمیشه کسی نمیره دنبال هک کردنشون چون کاربرهای افراد خاصی هستن و تخصصی بودن نرم افزارهای بیوانفورماتیکی باعث شده برای هکر ها و متخصصان کامپیوتر نصرفه بیان یه نرم افزار رو کرک کنن که توی یه کشور ۹۰ میلیون شاید ۵۰۰ نفر مخاطب داشته باشه.

خبر خوب و خوشحال کننده اینه که در ایران دانشگاه های تراز اول گروه های فعال بیوانفورماتیک شکل گرفته و حتی برخی از اونها نرم افزار و سرور آنلاین معرفی کردن. و برگزاری دوره های بازآموزی اختصاصی برای پزشکان بویژه تو حوزه های سرطان و ایمونولوژی باعث شده که همکاری خیلی خوبی با متخصصان بیوانفورماتیک داشته باشن و چندین تیم در کشور هستن که درآمد های خیلی عالی از همکاری بالینی با پزشکان و آزمایشگاه های بالینی پیدا کردن.

و اما حرف اخر اینکه شما در حوزه ی بیوانفورماتیک برای اینکه بتونی حرفی برای گفتن داشته باشی و از تخصصی که داری پول دربیاری چند تا نکته رو باید رعایت کنی:

  • واقعا متخصص باشی والا یادگیری چند تا نرم افزار مثل Gromacs و Auto dock و .. و سرور کار سختی نیست

  • بتونی ایده پردازی کنی و معضلات کارهای بالینی رو حل کنی

  • اگه جایی به بن بست خوردی بتونی خودت راه حل ارائه بدی یعنی صرفا اپراتور نرم افزار نباشی

  • بتونی از سرور و نرم افزارهای دم دستی که همه بلدن نتایج شگفت آور استخراج کنی

  • نتایج کارت رو بصورت ملموس و گرافیکی ارائه بدی تا مورد توجه و قابل فهم باشن

سعی میکنم در تاپیک های بعدی پاسخ این سوالات رو ریز تر و با عدد و رقم نشون بدیم تا با اعتماد به نفس بیشتری وارد حوزه ی جذاب بیوانفورماتیک بشید.